خانه هوشمند چیست؟ امکانات، هزینه ها و نکاتی که قبل از هوشمندسازی باید بدانید
به گزارش کالارنا، چند سال پیش، کنترل چراغ‌ها با موبایل یا باز شدن خودکار پرده‌ها بیشتر در فیلم‌ها دیده می‌شد. امروز این امکانات در بسیاری از آپارتمان‌های نوساز و حتی خانه‌های قدیمی پیدا می‌شود. اما وقتی صحبت از هوشمندسازی می‌شود، سؤال‌های زیادی پیش می‌آید: دقیقاً چه چیزی هوشمند می‌شود؟ حتماً باید ساختمان نوساز باشد؟ هزینه‌اش چقدر است؟ در این مطلب سعی کرده‌ایم به این سؤال‌ها ساده و بدون اصطلاحات پیچیده جواب بدهیم.
پنل مرکزی؛ کنترل روشنایی، دما و سناریوها از یک صفحه
خانه هوشمند یعنی چه؟
به زبان ساده، خانه‌ای هوشمند است که تجهیزات آن، مثل روشنایی، سرمایش و گرمایش، پرده، قفل در و سیستم صوتی، به یک شبکه وصل باشند و بتوان آن‌ها را از راه دور، با زمان‌بندی یا به‌صورت خودکار کنترل کرد. نکته‌ی مهم این است که این تجهیزات با هم «حرف بزنند»؛ مثلاً وقتی در ورودی را قفل می‌کنید و از خانه بیرون می‌روید، چراغ‌ها خاموش شوند و کولر هم خاموش شود.
چه بخش‌هایی را می‌شود هوشمند کرد؟
روشنایی
رایج‌ترین نقطه‌ی شروع، کلیدهای لمسی و هوشمند است. با جایگزین کردن کلیدهای معمولی، می‌توانید چراغ‌ها را با موبایل، دستور صوتی یا زمان‌بندی کنترل کنید و سناریوهایی مثل «حالت مهمانی» یا «حالت خواب» بسازید.
سرمایش و گرمایش
ماژول‌های هوشمند کولر گازی و کولر آبی اجازه می‌دهند قبل از رسیدن به خانه دستگاه را روشن کنید یا برای ساعت‌های مشخص برنامه بگذارید. این کار علاوه بر راحتی، در مصرف انرژی هم اثر دارد؛ چون دستگاه فقط وقتی لازم است کار میکند.
پرده و سایه‌بان
موتورهای پرده‌ی برقی را می‌شود طوری تنظیم کرد که صبح‌ها با طلوع آفتاب باز شوند یا در ساعت‌های گرم روز بسته بمانند.
امنیت و ورود
قفل‌ها و دستگیره‌های دیجیتال با اثر انگشت، رمز یا تشخیص چهره، دوربین‌های مداربسته‌ی تحت شبکه، سنسورهای باز شدن در و پنجره و سنسور نشت گاز یا آب از دیگر بخش‌های پرکاربردند. بیشتر این تجهیزات وقتی اتفاقی بیفتد، روی موبایل اعلان می‌فرستند.
سیستم صوتی
اسپیکرهای سقفی و آمپلی‌فایرهای چندمنطقه‌ای امکان پخش موسیقی در اتاق‌های مختلف را می‌دهند؛ بدون اینکه اسپیکر و سیم در فضا دیده شود.
قفل و دستگیره‌ی دیجیتال، یکی از پرطرفدارترین بخش‌های هوشمندسازی
سیمی یا بی‌سیم؛ کدام بهتر است؟
دو روش اصلی برای هوشمندسازی وجود دارد:
سیستم‌های سیمی (مثل KNX): پایدار و حرفه‌ای‌اند و معمولاً در مرحله‌ی ساخت اجرا می‌شوند، چون به سیم‌کشی جداگانه نیاز دارند. هزینه‌ی اجرای آن‌ها بالاتر است.
سیستم‌های بی‌سیم (مثل Zigbee و Wi-Fi): برای ساختمان‌های ساخته‌شده مناسب‌ترند، چون اغلب بدون تخریب و فقط با تعویض کلید یا اضافه کردن ماژول نصب می‌شوند. اکوسیستم‌هایی مثل Tuya هم کنترل همه‌ی تجهیزات را در یک اپلیکیشن جمع می‌کنند.
برای بیشتر آپارتمان‌های مسکونی، سیستم‌های بی‌سیم مبتنی بر Zigbee تعادل خوبی بین هزینه، پایداری و راحتی نصب دارند. Zigbee شبکه‌ای مستقل از وای‌فای می‌سازد و هر دستگاه برقی می‌تواند سیگنال را به دستگاه بعدی برساند؛ به همین دلیل در خانه‌های بزرگ‌تر هم پوشش خوبی دارد.
هزینه‌ی هوشمندسازی به چه چیزهایی بستگی دارد؟
عدد ثابتی برای هزینه‌ی خانه هوشمند وجود ندارد، چون به چند عامل بستگی دارد:
متراژ و تعداد نقاط روشنایی و کلیدها
اینکه ساختمان در حال ساخت است یا ساخته‌شده
سیمی یا بی‌سیم بودن سیستم
تعداد بخش‌هایی که می‌خواهید هوشمند شوند
برند تجهیزات و هزینه‌ی اجرا
نکته‌ی خوب این است که هوشمندسازی را می‌شود مرحله‌به‌مرحله انجام داد. خیلی‌ها با کلید لمسی و کنترل کولر شروع می‌کنند و بعداً قفل، پرده یا سیستم صوتی را اضافه می‌کنند. فقط از ابتدا سیستمی انتخاب کنید که امکان توسعه داشته باشد.
پرده‌ی برقی را می‌توان با زمان‌بندی یا سناریو باز و بسته کرد
چند نکته قبل از شروع
نیازتان را بنویسید: فهرست کنید کدام کارها در روزمره اذیتتان میکند. هوشمندسازی باید زندگی را ساده‌تر کند، نه پیچیده‌تر.
سیم نول را چک کنید: بسیاری از کلیدهای هوشمند به سیم نول در قوطی کلید نیاز دارند. قبل از خرید، این مورد را با برق‌کار یا مجری بررسی کنید.
اینترنت پایدار مهم است: کنترل از راه دور به اینترنت وابسته است، اما خوب است سیستم بدون اینترنت هم به‌صورت محلی کار کند.
از یک اکوسیستم استفاده کنید: اگر هر وسیله اپلیکیشن جداگانه‌ای داشته باشد، کنترل سخت می‌شود.
گارانتی و پشتیبانی: مجری‌ای انتخاب کنید که بعد از نصب هم در دسترس باشد و تنظیمات و سناریوها را آموزش دهد.
آیا خانه هوشمند ارزش سرمایه‌گذاری دارد؟
اگر از زاویه‌ی راحتی نگاه کنیم، جواب برای بیشتر خانواده‌ها مثبت است: کنترل خانه از راه دور، امنیت بیشتر و حذف کارهای تکراری. از نظر اقتصادی هم مدیریت هوشمند سرمایش و روشنایی جلوی مصرف بی‌مورد را می‌گیرد و در بازار مسکن، امکانات هوشمند برای بسیاری از خریداران یک امتیاز به حساب می‌آید.
سؤالات متداول
آیا خانه‌ی قدیمی را هم می‌شود هوشمند کرد؟
بله. با تجهیزات بی‌سیم، بیشتر بخش‌ها بدون کندن دیوار و فقط با تعویض کلید، نصب ماژول پشت دستگاه یا موتور پرده هوشمند می‌شوند.
اگر اینترنت قطع شود چه اتفاقی می‌افتد؟
کنترل از بیرون خانه ممکن نیست، اما کلیدها به‌صورت دستی کار می‌کنند و در بسیاری از سیستم‌های زیگبی، سناریوهای محلی هم از طریق گیت‌وی اجرا می‌شوند.
هوشمندسازی را از کجا شروع کنیم؟
بیشتر مجریان پیشنهاد می‌کنند از روشنایی و سرمایش شروع کنید؛ چون هر روز استفاده می‌شوند و اثرشان زود حس می‌شود.
جمع‌بندی
خانه‌ی هوشمند دیگر یک کالای لوکس دست‌نیافتنی نیست. با شناخت نیازها، انتخاب فناوری مناسب ساختمان و شروع از بخش‌های پرکاربرد، می‌توانید قدم‌به‌قدم خانه‌ای راحت‌تر و امن‌تر داشته باشید.